1. Co się zmienia, a co pozostaje bez zmian?
Zacznijmy od tego, co nie uległo zmianie. Sam obowiązek szczepienia psów przeciwko wściekliźnie funkcjonował już w poprzednim stanie prawnym — ustawa z 2004 roku nakładała go na właścicieli psów i ten wymóg pozostaje identyczny.
Co się zmienia? Nowa ustawa o zdrowiu zwierząt doprecyzowuje trzy kluczowe obszary:
Prowadzenie ewidencji szczepień
Lekarz weterynarii musi teraz prowadzić formalny wykaz posiadaczy zaszczepionych psów z ściśle określonym zakresem danych.
Raportowanie do Powiatowego Lekarza Weterynarii (PLW)
Pojawiły się dwa konkretne terminy miesięczne, w których należy przekazać dane.
Dokumentacja po zabiegu
Ustawa precyzuje zasady wydawania zaświadczeń i wpisów do paszportu UE.
Kluczowa zmiana: Z luźno egzekwowanego obowiązku przechodzimy na system z konkretnymi terminami, wymaganymi danymi i karami za ich brak.
2. Obowiązki właściciela psa — bez rewolucji, ale z chipowaniem
Dla właścicieli psów nowa ustawa utrzymuje dotychczasowe zasady szczepień przeciwko wściekliźnie:
Pierwsze szczepienie
W ciągu 30 dni od ukończenia przez psa 3. miesiąca życia (maksymalnie do ok. 4. miesiąca życia).
Szczepienia kolejne
Co 12 miesięcy od daty ostatniego szczepienia. Przekroczenie terminu nawet o jeden dzień oznacza brak ważnego szczepienia.
Koszty
Pokrywa w całości właściciel psa. Co istotne, nowa ustawa znosi delegację ustawową do regulowania maksymalnej ceny szczepienia (wcześniej 15 zł). Od 18 marca 2026 roku cena szczepienia przeciwko wściekliźnie jest ustalana przez każdą placówkę weterynaryjną indywidualnie.
Nowość dla właścicieli
Pies musi być zaczipowany przed podaniem szczepionki. Jeśli zwierzę nie ma jeszcze transpondera, lekarz weterynarii powinien go wszczepić przed lub w trakcie wizyty szczepiennej.
3. Nowe obowiązki lekarza weterynarii — szczegółowy przegląd
Tu zaczyna się najważniejsza część zmian. Artykuł 44 nowej ustawy o zdrowiu zwierząt nakłada na lekarza weterynarii trzy kategorie obowiązków.
Dokumentacja po wizycie
Po wykonaniu szczepienia przeciwko wściekliźnie lekarz weterynarii ma obowiązek:
- •Wydać właścicielowi zaświadczenie o szczepieniu psa przeciwko wściekliźnie.
- •Dokonać wpisu do paszportu UE zwierzęcia (jeśli pies go posiada) — uwaga: wpisu może dokonać wyłącznie lekarz weterynarii, który wydał ten paszport (art. 44 pkt 5).
Prowadzenie wykazu zaszczepionych psów
To zupełnie nowy obowiązek. Lekarz weterynarii musi prowadzić wykaz posiadaczy psów zaszczepionych przeciwko wściekliźnie (art. 44 pkt 6) i przechowywać go przez 3 lata, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym dokonano wpisu.
Wykaz musi zawierać następujące dane:
| Kategoria | Wymagane dane |
|---|---|
| Dane właściciela | Imię, nazwisko, adres zamieszkania |
| Identyfikacja psa | Opis zwierzęcia, numer mikroczipu lub tatuażu |
| Chipowanie | Data i godzina wszczepienia transpondera (lub odczytu identyfikatora) |
| Szczepienie | Data i godzina szczepienia |
| Szczepionka | Nazwa preparatu, numer serii, termin ważności |
Raportowanie do PLW — dwa terminy miesięczne
Nowe przepisy wprowadzają obowiązek cyklicznego raportowania do Powiatowego Lekarza Weterynarii właściwego ze względu na siedzibę zakładu leczniczego dla zwierząt:
Do 3. dnia każdego miesiąca
Przekazanie informacji o liczbie psów zaszczepionych przeciwko wściekliźnie w poprzednim miesiącu (lub informacji o braku szczepień w danym miesiącu).
Do 15. dnia każdego miesiąca
Przekazanie pełnych, szczegółowych danych z wykazu szczepień do właściwego inspektoratu.
Ważne: Już w kwietniu 2026 lekarze weterynarii muszą po raz pierwszy przesłać raport za marzec — za szczepienia wykonane od 18 marca.
Pobierz bezpłatny ebook — kompletny poradnik w PDF
11 rozdziałów, tabele z terminami, checklista wdrożeniowa. Wydrukuj i powieś w gabinecie.
4. Sankcje i konsekwencje prawne — kary, których lepiej uniknąć
Artykuł 98 ustawy o zdrowiu zwierząt przewiduje kary administracyjne nakładane przez Powiatowego Lekarza Weterynarii za naruszenie obowiązków dokumentacyjnych i raportowych.
Kary finansowe dla lekarza weterynarii
Za brak zaświadczenia o szczepieniu, brak prowadzenia wykazu lub nieterminowe raportowanie — kara pieniężna od 0,1 do 2-krotności przeciętnego wynagrodzenia krajowego. Przy przeciętnym wynagrodzeniu oznacza to kary od ok. 850 zł do nawet 17 000 zł.
Wstrzymanie działalności zakładu
PLW może wstrzymać działalność zakładu leczniczego dla zwierząt w przypadku uchybień stwarzających zagrożenie epidemiologiczne (np. złamanie zasad bioasekuracji).
Ostateczna sankcja — wykreślenie z ewidencji
Jeśli uchybienia nie zostaną usunięte w wyznaczonym terminie, zakład może zostać trwale wykreślony z ewidencji, co oznacza likwidację lecznicy.
5. Praktyczne wskazówki — jak wdrożyć nowe przepisy w gabinecie
Wejście w życie ustawy 18 marca 2026 oznacza, że musisz działać natychmiast. Oto konkretne kroki:
Krok 1: Zweryfikuj system dokumentacji
Sprawdź, czy Twój program weterynaryjny pozwala na automatyczne zbieranie wszystkich wymaganych danych: danych właściciela, numeru mikroczipu, daty i godziny szczepienia, nazwy preparatu, numeru serii i terminu ważności.
Krok 2: Ustal procedurę chipowania
Każdy pies musi mieć mikroczip przed szczepieniem. Ustal schemat: weryfikacja chipa → wszczepienie transpondera (jeśli brak) → rejestracja danych → szczepienie → wydanie zaświadczenia.
Krok 3: Przygotuj szablon raportu do PLW
Skontaktuj się z właściwym Powiatowym Lekarzem Weterynarii i ustal preferowany format przekazywania danych (do czasu wydania rozporządzenia wykonawczego format może się różnić między inspektoratami).
Krok 4: Ustaw przypomnienia o terminach
3. i 15. dzień każdego miesiąca — te daty muszą stać się stałym elementem kalendarza Twojego gabinetu.
Krok 5: Przeszkol personel
Upewnij się, że każdy lekarz weterynarii w Twojej placówce zna nowe obowiązki i wie, jak poprawnie wypełnić dokumentację.
6. Jak nowoczesny system weterynaryjny pomaga spełnić nowe wymagania
Ręczne prowadzenie wykazów i manualne generowanie raportów to prosta droga do błędów i przekroczenia terminów. Przy 15 wizytach dziennie dokumentacja pochłania ogromną ilość czasu — a nowe przepisy dokładają kolejne obowiązki administracyjne.
Nowoczesna platforma weterynaryjna może:
Automatycznie generować wykaz zaszczepionych psów
Z wymaganymi danymi: dane właściciela, numer mikroczipu, dane szczepionki — bez ręcznego przepisywania.
Pilnować terminów raportowania
System przypomina o zbliżającym się 3. i 15. dniu miesiąca, eliminując ryzyko przekroczenia terminu.
Eksportować dane w formacie wymaganym przez PLW
Gotowy raport do pobrania i przesłania do inspektoratu — bez ręcznego kompletowania danych.
Archiwizować dokumentację przez wymagane 3 lata
Automatyczne backupy w chmurze, bez ryzyka utraty danych.
Vetina — jedyny polski program weterynaryjny z wbudowaną sztuczną inteligencją — pozwala zaoszczędzić średnio 2 minuty na każdej wizycie dzięki automatyzacji dokumentacji medycznej. Przy nowych wymaganiach dotyczących szczepień przeciwko wściekliźnie ta oszczędność staje się jeszcze bardziej odczuwalna: AI wspomaga tworzenie dokumentacji, a system automatycznie kompletuje dane potrzebne do raportów dla PLW.
7. Kontrowersje wokół nowej ustawy — interwencja RPO
Warto wiedzieć, że nowa ustawa o zdrowiu zwierząt budzi kontrowersje. Oto chronologia wydarzeń:
Styczeń 2026
Fundacja Vet-Alert zwraca się do Rzecznika Praw Obywatelskich w sprawie utrzymania wymogu szczepienia co 12 miesięcy, wskazując, że współczesne szczepionki zapewniają nawet 3-letnią ochronę.
6 lutego 2026
Ministerstwo Rolnictwa odpowiada, że wydłużenie odstępu między szczepieniami nie jest możliwe ze względu na sytuację epidemiologiczną w Polsce.
4 marca 2026
Biuro RPO kieruje pytanie do Głównego Inspektoratu Weterynarii, czy utrzymywanie rocznej częstotliwości szczepień jest uzasadnione koniecznością zwalczania wścieklizny.
Na co zwrócić uwagę: Ta dyskusja może mieć wpływ na przyszłe nowelizacje — warto śledzić rozwój sytuacji. Ewentualna zmiana częstotliwości szczepień nie wpłynie jednak na obowiązki raportowe — te pozostaną niezależnie od wyniku debaty.
8. Podsumowanie — najważniejsze daty i obowiązki
| Co | Kiedy | Kto odpowiada |
|---|---|---|
| Wejście ustawy w życie | 18 marca 2026 | — |
| Raport liczbowy do PLW | 3. dzień każdego miesiąca | Lekarz weterynarii |
| Pełny wykaz szczepień do PLW | 15. dzień każdego miesiąca | Lekarz weterynarii |
| Pierwszy raport za marzec 2026 | 3 kwietnia 2026 | Lekarz weterynarii |
| Archiwizacja wykazu | 3 lata od końca roku wpisu | Lekarz weterynarii |
| Kary za uchybienia | Od 850 zł do ~17 000 zł | PLW nakłada |